Właściwości

• Symbol chemiczny - C (węgiel)
• Układ krystalograficzny - regularny
• Twardość w skali Mohsa - 10, najtwardszy ze znanych minerałów
• Łupliwość - wyraźna według ścian ośmiościanu
• Rysa - biała
• Przełam - drobnoziarnisty, promienisty
• Gęstość - 3,47 - 3,57 - najczęściej: 3,52 g/cm³
• Barwa - bezbarwny lub zawiera przebarwienia związane z zanieczyszczeniem
• Połysk - diamentowy na ścianach, na przełamie matowy
• Dyspersja - 0,044
• Inkluzja - wrostki różnych minerałów
• Dobra przewodność cieplna: 2000W/(m*K) wynikającą z efektywnego przewodnictwa fononowego
• Jest izolatorem, z wyjątkiem diamentu niebieskiego, który jest półprzewodnikiem
• Jest trudno topliwy i odporny na działanie kwasów i zasad

Tworzy zazwyczaj niewielkie kryształy przyjmujące postać ośmiościanu, rzadziej sześcianu. Duża część kryształów ma zaokrąglone kształty oraz wykazuje zbliźniaczenia. W przyrodzie stanowi jedną z pięciu, obok grafitu, fulerenów, Nanopianki i nanorurek, odmian alotropowych węgla.

Jest kruchy (rozpryskuje się pod wpływem uderzenia), przezroczysty; zwykle zawiera śladowe ilości azotu, glinu, boru, manganu, krzemu, magnezu, chromu.

Są w nim spotykane różne wrostki mineralne reprezentowane przez: oliwin, granat, pirop, pirotyn, ilmenit, rutyl, grafit, diopsyd, spinel oraz wcześniej wykrystalizowane diamenty. Rodzaj tych inkluzji pozwala na precyzyjne określenie miejsca pochodzenia danego kamienia. Minerał bardzo rzadki.

Ze względu na cechy zewnętrzne wyróżnia się kilka typów diamentów:

• bort - występuje w postaci nieregularnych zrostów ziarnistych, drobnokrystalicznych skupień,
• ballas - promieniste skupienia kryształów diamentu,
• Lonsdaleit - polimorficzna odmiana diamentu o dużej gęstości atomowej,
• Karbonado - zwany też czarnym diamentem, występuje w postaci drobnoziarnistych, porowatych skupień zabarwionych na czarno, szaro lub ciemnozielono, o różnej wielkości (aż do wielkości jaja), przypominające z wyglądu koks - spotykane przede wszystkim w Brazylii.

Miejsca występowania:

• Indie - złoża wtórne, znane na wiele wieków p.n.e. i będące jedynym źródłem diamentów do początku XVIII wieku. Obszar diamentonośny ciągnie się na Półwyspie Hindustańskim w dolinach rzek: Penner, Kistnach, Gadavary. Średnia wielkość diamentów wynosi 0,6 karata. Są w najwyższym gatunku pod względem czystości, połysku, przezroczystości. Wydobycie bardzo prymitywne. Złoża prawie wyczerpane.
• Rosja (w Jakucji (Trubka Udacznaja), Ural, Płw. Kola),
• Australia - nad rzekami Gwadir i Darling. Diamenty małe o dużej odporności, mniejszej łupliwości i silnym połysku.
• Republika Południowej Afryki - dorzecze Oranje, Vaal - znane od 1867 r. W 1870 r. odkryto wielkie złoża pierwotne typu kimberlitowego około Kimberley. Tu w kopalniach znaleziono największe i najbardziej znane diamenty: Cullinan, Excelsior, Petz, Wiktoria, Juliusz Man. W 1927 r. wydobyto tam 4 708 038 karatów, a ze złóż pierwotnych 2 138 407 karatów diamentów.
• Demokratyczna Republika Konga - złoża przeważnie okruchowe, diamenty mają głównie znaczenie przemysłowe; wydajność wynosi 2-3 karatów na 1 m³ skały. Dostarczają ok. 65% produkcji światowej.
• Brazylia - Minas Gerais, Mato Grosso, Parana, - eksploatację złóż zaczęto w 1721 r. Złoża aluwialne (przy zboczach i tarasach rzek). Zawartość diamentów wynosi przeciętnie 0,5-1 karata na 1 m³ skały. Występuje duża ilość diamentów czarnych (karbonado). Diamentom brazylijskim towarzyszą różne minerały szlachetne i półszlachetne.
• Botswana - Orapa,
• Namibia,
• Senegal,
• Kanada i USA - złoża nie mają większego znaczenia przemysłowego.
• Angola

Zastosowanie

• Jest stosowany przy produkcji materiałów ściernych (diamenty syntetyczne) i narzędzi tnących i skrawających,jako elementy w aparaturze naukowej i medycznej,
• detektory cząstek elementarnych, dozymetry
• do wyrobu filier (wkładek kalibracyjnych - narzynek), do ciągadeł drutów i włókien sztucznych
• do wyrobu twardościomierzy i igieł fonograficznych
• do wyrobu drogocennej biżuterii
• w jubilerstwie - odpowiednio oszlifowane diamenty noszą nazwę brylantu.
• Diamenty są uważane za najcenniejszy minerał, cechy kamieni jubilerskich ma zaledwie 10-20% wszystkich wydobywanych diamentów.

Znane diamenty

Do najsłynniejszych diamentów na świecie należą:

• Cullinan - 3106 karatów, jest to największy znany diament, podzielony na 105 części i oszlifowany;
• Excelsior - 995,2 karata, podzielony na 11 części i oszlifowany, znaleziony w 1905 niedaleko Pretorii;
• Prezydent - 726,6 karata, brazylijski, podzielony na 29 części i oszlifowany;
• Jonker - 726 karatów, podzielony na 15 części i oszlifowany;
• Jubilee - 650,8 karata, po oszlifowaniu 245 karatów;
• Imperial (Victoria, Great White, Nizam) - 457 karatów, oszlifowany;
• Darcy Vargas - 425 karatów, brazylijski;
• Regent - 410 karatów, po oszlifowaniu 140,5 karata, obecnie w Luwrze;
• Szach - 3x1 cm, obecnie w skarbcu na Kremlu;
• Orłow - ok. 400 karatów, po oszlifowaniu 199,6 karata;
• Gwiazda Jakucji - 234 karaty, syberyjski;
• Millennium Star - 203 karaty,
• Koh-i-noor - 181,1 karata, indyjski, obecnie w skarbcu brytyjskim;
• Hope - 67,125 karata, po oszlifowaniu 44,4 karata, największy barwny diament - szafirowoniebieski.

Najcenniejsze diamenty w Polsce to:

• wielki czarny diament w złotej puszce św. Stanisława (1504, skarbiec katedry na Wawelu);
• bezbarwny diament w koronie monstrancji Jana Kazimierza (1672, skarbiec klasztoru Paulinów na Jasnej Górze) - 10 karatów.

Ciekawostki

• Staroindyjska medycyna naturalna zalecała popiół z diamentów przy leczeniu trądu, suchot (gruźlicy), schizofrenii, nadmiernym chudnięciu, cukrzycy i anemii. Popiół stosowany profilaktycznie miał przedłużać życie, wzmacniać ciało, poprawiać cerę i dawać dobre samopoczucie. Nadmienić jednak należy, że w rzeczywistości czysty diament spala się do gazowego dwutlenku węgla nie zostawiając prawie żadnego popiołu. Po jego spaleniu popiołu zostaje 0.25% poprzedniej masy. A w tym popiele występuje 25 innych pierwiastków chemicznych.
• W litoterapii diament stosuje się przy gorączce mózgu, nowotworach, zaburzeniach przysadki i szyszynki, przy schorzeniach móżdżku i rdzenia przedłużonego. Diament ma działać korzystnie również przy wylewach, zapaleniach i zaburzeniach prawej i lewej półkuli oraz opon mózgowych, a także przy autyzmie, dysleksji, epilepsji, problemach z koncentracją oraz zaburzeniach wzroku.
• W filmie "Columbo: Ashes to Ashes" porucznik Columbo odkrył, że przestępca ukrył diamenty w zwłokach, które zostały poddane kremacji w piecu wytwarzającym temperaturę ok. 900 st. C. Następnie odzyskał on diamenty z pieca krematoryjnego po spaleniu ciała. W rzeczywistości diamenty w takich warunkach uległyby spaleniu razem z ciałem. Diament w temperaturze powyżej 800 stopni Celsjusza, reagując z tlenem tworzy dwutlenek węgla.
• Po raz pierwszy diament spalił pod szklanym kloszem używając promieni słonecznych skupionych soczewką Antoine Lavoisier. Udowodnił w ten sposób, że diament to czysty węgiel.
• Wiek najstarszych diamentów (odkrytych w Australii) szacuje się na 3 do 4,25 mld lat.
• 27 sierpnia 2007 podano informację o odkryciu największego diamentu na świecie, ważącego dwukrotnie więcej od dotychczasowego rekordzisty (ok. 7000 karatów), co okazało się oszustwem.
• Wartość diamentu zależy ściśle od jego czystości, koniunktury na rynku i wielu innych czynników. Dla ogólnych szacunków można jednak przyjąć, że diament o wadze 100 karatów jest warty około 850 tysięcy złotych. Stąd też Cullinan, największy znany dotychczas diament (3106 karatów) warty był (przed podzieleniem) około dwudziestu pięciu milionów złotych.

Źródła:

• Wikipedia